ใกล้สิ้นเดือนมีนาคมทีไร คำถามเดิม — "ปีนี้คืนหรือต้องจ่ายเพิ่ม?" คนทำงานประจำหลายคนยังไม่เข้าใจที่มาของเลขในใบ ภ.ง.ด. 91 ที่ต้องยื่น เลยปล่อยให้ฝ่ายบัญชีบริษัทยื่นแทน หรือจ่ายนักบัญชีหลักร้อยช่วยดู
จริงๆ คำนวณเองไม่ยาก ใช้แค่เครื่องคิดเลข 1 เครื่องกับ 3 ขั้นตอน เราจะใช้ตัวอย่าง เงินเดือน 60,000 + โบนัส 30,000 เดินไปจนจบ
ขั้น 1 — หา "เงินได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่าย"
รวมรายได้ทั้งปี ลบค่าใช้จ่ายอนุญาต ลบค่าลดหย่อนส่วนตัว
รายได้ทั้งปี = 60,000 × 12 + 30,000 = 750,000
หักค่าใช้จ่าย 50% = − 100,000 (สูงสุด 100K)
หักลดหย่อนส่วนตัว = − 60,000
─────────
เหลือ = 590,000
ค่า 100K มาจากกฎ — เงินเดือน (40(1)) หักได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 ต่อปี เกือบทุกคนชนเพดานนี้
ขั้น 2 — ลดหย่อนเพิ่มเท่าที่มี
ขั้นนี้แหละที่ลดภาษีลงได้เยอะ เลือกที่ตรงกับชีวิตคุณ:
| รายการ | ใช้บ่อย | วงเงิน |
|---|---|---|
| ประกันสังคม | ทุกคนที่ทำงาน | สูงสุด 9,000 |
| ประกันสุขภาพตัวเอง | ✓ | สูงสุด 25,000 |
| ประกันชีวิต/บำนาญ | ✓ | สูงสุด 100,000 |
| SSF / RMF / Thai ESG | ✓ | 30% ของรายได้ |
| ดอกเบี้ยบ้าน | คนผ่อนบ้าน | สูงสุด 100,000 |
| บริจาคทั่วไป | ปลายปี | 2 เท่าได้ บาง dest. |
| Easy E-Receipt | ปีนี้ใช้ได้ | สูงสุด 50,000 |
ตัวอย่างของคุณ (มีประกันสังคม + ประกันสุขภาพ + ซื้อ SSF + บริจาค):
ประกันสังคม 9,000
ประกันสุขภาพ 20,000
SSF 100,000
บริจาควัด 10,000
───────
รวมลดหย่อน 139,000
เงินที่นำไปคูณภาษี = 590,000 − 139,000 = 451,000
ขั้น 3 — คูณตามขั้นบันได
ภาษีไทยเก็บแบบขั้นบันได 8 ชั้น คนเงินเดือนเฉลี่ยใช้แค่ 4 ชั้นแรกพอ:
| ช่วงเงินได้ | อัตรา |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ฟรี |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
คำนวณทีละชั้นบนเงิน 451,000:
150,000 × 0% = 0
150,000 × 5% = 7,500
151,000 × 10% = 15,100
─────
ภาษีต้องจ่าย ≈ 22,600 บาทต่อปี
หาร 12 ≈ 1,883 บาทต่อเดือน
ตรวจกับ "ภาษีหัก ณ ที่จ่าย" ที่บริษัทหักไปแล้ว
เปิดสลิปเงินเดือน หาแถว "ภาษี" — บริษัทใหญ่ๆ หักให้ทุกเดือน ปลายปีรวมกัน 20K-25K ก็มี
ถ้าหักไป มากกว่า 22,600 → ปลายปีคุณได้คืน ถ้าหักไป น้อยกว่า → ปลายปีจ่ายเพิ่ม
ใบ 50 ทวิ (หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย) ที่ HR แจกตอนกุมภา = ตัวเลขที่หักไปแล้ว เอามาลบจาก 22,600
3 จุดพลาดบ่อย
1. ลืมประกันสุขภาพพ่อแม่ เพิ่ม 15,000 อีกได้
2. รวมเลขกองทุนผิด SSF + RMF + Thai ESG + กบข. ห้ามเกิน 500,000 ต่อปี
3. ดอกเบี้ยบ้านหลังที่ 2 ไม่ลดหย่อน — ใช้ได้แค่บ้านที่อยู่จริง
ปลายปีอยากลดภาษีเพิ่ม ทำอะไรได้
ถ้าตอนนี้คำนวณแล้วเสีย 22K — ขั้นภาษีคุณ 10% ทุก 10,000 ที่ลดหย่อนเพิ่ม = ภาษีน้อยลง 1,000 บาท
ก่อน 31 ธันวาคม 4 อย่างที่ทำได้:
- ซื้อ SSF/RMF/Thai ESG เพิ่ม — ลดทันที ขั้น 10% ซื้อ 100K → ลดภาษี 10K
- ทำประกันสุขภาพ/ชีวิตปลายปี — ใช้ปีนี้ได้
- บริจาคให้องค์กร 2 เท่า เช่น สภากาชาด มูลนิธิที่ขึ้นทะเบียน
- เก็บใบเสร็จ Easy E-Receipt — ใช้ได้ตามที่ภาครัฐกำหนดแต่ละปี
ทำไมไม่ใช้ Excel
ถ้าคุณมีรายได้ทางเดียว ลดหย่อน 3-4 รายการ — Excel หรือเครื่องคิดเลขก็พอ แต่พอมี:
- ฟรีแลนซ์ + งานประจำ
- ดูแลพ่อแม่ + ลูก 2 คน
- ผ่อนบ้าน + ประกันหลายเล่ม
- ขั้นภาษีแตะ 20% ขึ้นไป
ตัวเลขเริ่มเยอะ พลาดง่าย แมวกวักช่วยจดทุกหมวดในที่เดียว และคำนวณเงินภาษีหลังลดหย่อนสด ปรับเลขเดียวเห็นผลทันที ลองฟรี 7 วัน — ไม่ต้องบัตรเครดิต