ฟรีแลนซ์ในไทยส่วนใหญ่ไม่ได้ทำอาชีพเดียว — สอนพิเศษ + รับงานออกแบบ + ขายของในไอจี + ปันผลหุ้นนิดหน่อย รายได้แต่ละทางมาคนละช่อง คนละสูตรหัก ใส่มั่วในช่องเดียวกัน → เสียภาษีเกินทันที
บทความนี้จะอธิบาย 8 ประเภทเงินได้แบบสั้นๆ + พาคุณคำนวณตัวอย่างฟรีแลนซ์ทำเว็บที่มี 4 แหล่งรายได้
8 ประเภทเงินได้ — เวอร์ชันสรุป
| ประเภท | ตัวอย่าง | หักได้ |
|---|---|---|
| 40(1) | เงินเดือนประจำ | 50% สูงสุด 100K |
| 40(2) | ฟรีแลนซ์รับงาน | 50% สูงสุด 100K* |
| 40(3) | ลิขสิทธิ์ ค่ากู๊ดวิลล์ | 50% สูงสุด 100K |
| 40(4) | ดอกเบี้ย ปันผล | ตามกฎหมาย |
| 40(5) | ค่าเช่าทรัพย์ | เหมา 10–30% หรือจริง |
| 40(6) | วิชาชีพอิสระ (แพทย์ ทนาย วิศวกร) | เหมา 60% หรือจริง |
| 40(7) | งานรับเหมา | เหมา 60% หรือจริง |
| 40(8) | ขายของ ทำเกษตร อื่นๆ | เหมา 40–60% หรือจริง |
*40(1) + 40(2) รวมกัน หักเหมาได้ไม่เกิน 100K
ตัวอย่างจริง — ฟรีแลนซ์ทำเว็บอายุ 32
| งาน | รายได้/ปี | ประเภท |
|---|---|---|
| งานประจำพาร์ตไทม์ | 480,000 | 40(1) |
| รับงานเขียนเว็บ | 240,000 | 40(2) |
| สอนคอร์สออนไลน์ | 60,000 | 40(2) |
| ขายของออนไลน์ | 120,000 | 40(8) |
คำนวณค่าใช้จ่าย
40(1) + 40(2) รวม = 480 + 240 + 60 = 780,000
หักได้ 50% = 390,000
ชนเพดาน = 100,000
40(8) ขายของ = 120,000
หักเหมา 60% = 72,000
รวมหัก = 100,000 + 72,000 = 172,000
สรุป
- รายได้รวม: 900,000
- หักค่าใช้จ่าย: 172,000
- หักลดหย่อนส่วนตัว: 60,000
- เงินได้สุทธิ: 668,000
จากนั้นคำนวณภาษีตามขั้นบันได เหมือนคนเงินเดือน
หัก "เหมา" หรือ "หักจริง"
40(5)–(8) เลือกได้ 2 แบบ:
แบบเหมา (default)
ใช้เปอร์เซ็นต์ที่กฎหมายกำหนด — ไม่ต้องเก็บใบเสร็จ
40(8) ขายของ → เหมา 60% ขาย 200K → หักเหมา 120K → เหลือ 80K เป็นเงินได้
แบบหักจริง
หักรายจ่ายจริง — ต้องเก็บใบเสร็จ + ทำบัญชี ตามมาตรฐานสรรพากร
ขาย 200,000
ต้นทุนสินค้า 80,000
ค่าเช่าร้าน 24,000
ค่าขนส่ง 12,000
ค่าโฆษณา 18,000
───────
หักจริง 134,000
เหลือ 66,000
หักจริงดีกว่าเหมา 14K → ภาษีน้อยกว่า
กฎคร่าวๆ เลือกแบบไหน
- รายได้ < 600K — เหมาง่ายและสบายใจ
- รายได้ > 600K + ค่าวัตถุดิบสูง — ลองหักจริง
- ขายสินค้ามาร์จิ้นต่ำ (10-20%) — หักจริง
- ให้บริการ มาร์จิ้นสูง (60%+) — เหมา
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย — เครดิตที่ลืม
ลูกค้าจ่ายเงินให้ฟรีแลนซ์ ส่วนใหญ่หัก 3% ที่จ่าย + ออกใบ 50 ทวิ
ปีนี้รับงาน 800,000
ลูกค้าหัก 3% = 24,000 (เก็บใบ 50 ทวิทุกใบ)
ภาษีคำนวณได้ปลายปี = 18,000
ผลคืน = 24,000 - 18,000 = 6,000 ได้คืน
ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่ที่หัก 3% ตลอดปี → ปลายปีได้คืน ไม่ใช่จ่ายเพิ่ม
3 ข้อพลาดบ่อย
1. ใส่ฟรีแลนซ์ในช่อง 40(1) ทั้งหมด ขาดทุนเพราะ 40(2) เพดานหักรวมกับ 40(1) ทำให้สับสน
2. ลืมเลือก "หักจริง" สำหรับขายของต้นทุนสูง ขายมือถือมือสอง ต้นทุน 80% ของยอดขาย — เหมา 60% ขาดทุน
3. ไม่เก็บใบ 50 ทวิ ลูกค้าหัก 3% แล้ว แต่ไม่มีใบรับรอง = อ้างเครดิตไม่ได้ เสียเงิน
ฟรีแลนซ์รายได้แตะ 1.8M
ต้อง:
- จดทะเบียน VAT
- เริ่มออกใบกำกับภาษี
- ยื่น ภ.พ. 30 ทุกเดือน
คุยกับนักบัญชีก่อนปีที่ 2 ของรายได้ทะลุล้าน — บางคนเปลี่ยนเป็นบริษัทจำกัดประหยัดภาษีได้เยอะกว่า
วิธีจัดการ — ทำตั้งแต่งานแรก
- แยกบัญชีฟรีแลนซ์ออกจากบัญชีส่วนตัว
- จดทุกใบเสร็จที่จ่ายในงาน (ค่าซอฟต์แวร์ ค่าเดินทาง อุปกรณ์)
- รวบรวมใบ 50 ทวิทุกครั้งที่ลูกค้าจ่าย
- เก็บใบเสร็จขายในกรณี 40(8) แยกตามเดือน
แมวกวักรองรับการบันทึกรายได้แต่ละแหล่งด้วยประเภทถูกต้อง คำนวณค่าใช้จ่ายอนุญาต + ภาษีให้สด เห็นผลคืนปลายปีได้ทันที ลองฟรี 7 วัน
