ภาษี 'ขั้นบันได' คืออะไร — ทำไมแตะขั้น 25% ไม่ได้แปลว่าจ่าย 25%

มีคำที่คนพูดผิดบ่อยที่สุดเรื่องภาษีไทย — "เงินได้ฉันแตะขั้น 20% เลยจ่ายภาษี 20%"

จริงๆ ไม่ใช่ ภาษีไทยเก็บแบบ ขั้นบันได (progressive) เก็บทีละชั้น 150K แรกฟรี ถัดไป 5% ถัดไป 10% — คนเงินได้สุทธิ 1.2M จริงๆ จ่ายแค่ ~13.75% ของเงินได้ ไม่ใช่ 25%

เข้าใจตรงนี้แล้วจะ:

• เลือกซื้อกองลดภาษีคุ้มขึ้น
• ตอบเพื่อนได้ว่าตัวเองเสียภาษีกี่ %
• รู้ว่าโบนัสปลายปีโดนเก็บอย่างไร

ตารางขั้นบันไดปี 2569

คำนวณทีละชั้น (ตัวอย่างเงินได้ 1.2M)

150,000  ×  0%  =      0
150,000  ×  5%  =  7,500
200,000  × 10%  = 20,000
250,000  × 15%  = 37,500
250,000  × 20%  = 50,000
200,000  × 25%  = 50,000
                  ──────
รวมภาษี           165,000

Marginal rate = 25% (ขั้นบนสุดที่อยู่) Effective rate = 165,000 / 1,200,000 = 13.75%

ทำไมต้องรู้ทั้ง 2 ตัว

1. ตัดสินใจซื้อกองลดภาษี

ทุก 100K ที่ลดหย่อน = ลดเงินที่ "ขั้นบนสุด" ออก

คน marginal 25% ลดหย่อน 100K → ภาษีลด 25,000
คน marginal 10% ลดหย่อน 100K → ภาษีลด 10,000
คน marginal 5%  ลดหย่อน 100K → ภาษีลด  5,000

ใช้ marginal rate ตัดสินใจซื้อ ใช้ effective rate ตอบเพื่อน

2. รับโบนัสปลายปี

โบนัส 200K ทำให้เงินได้ 1.2M ขึ้นเป็น 1.4M:

200K ส่วนเกินเข้าขั้นไหน?
1,000,001-2,000,000 = 25%
ภาษีจาก 200K        = 50,000

ไม่ใช่ทั้งโบนัสจ่าย 25% — เฉพาะส่วนที่เกินขั้นเดิมเข้าขั้นใหม่

3. วางแผนเกษียณ

หลังเกษียณรายได้ลด → ขั้นภาษีลง → เงินที่ถอนจาก RMF เข้าขั้นต่ำ:

ทำงาน  เงินได้ 1.2M  marginal 25% ซื้อ RMF 200K → ลด 50K
เกษียณ ถอน RMF 200K  marginal 5%  → จ่ายภาษีแค่ 10K

ผลรวม — ประหยัดสุทธิ 40K เพราะเลื่อนภาษีจากขั้นสูงไปขั้นต่ำ

คำเตือน — เงินบางก้อนคิดแยก

ไม่ใช่ทุกบาทเข้าขั้นบันได:

เคล็ดลับ — ทำให้ marginal rate ลงได้ไหม?

ใช่ ลดหย่อนให้เงินได้สุทธิตกลงไปขั้นต่ำกว่า:

ก่อนลดหย่อน  เงินสุทธิ  775,000  marginal 20%
หลังลดหย่อน 50K        เหลือ 725,000  marginal 15%

ยิ่งใกล้เพดานชั้น ยิ่งคุ้ม — ลด 50K = เซฟภาษี 7,500 + เลื่อนทุกบาทถัดไปลงขั้น

ลองคำนวณเงินตัวเอง

แทนที่กะๆ เปิดเครื่องคิดเลข ใช้ตัวเลขจริง — เงินได้สุทธิคุณกี่ baht? อยู่ขั้นไหน? ลดหย่อน 100K ลดภาษีได้กี่บาท?

แมวกวักโชว์ marginal + effective rate ไปพร้อมกัน เห็นทันทีว่าซื้ออะไรเพิ่มจะลดภาษีเท่าไรจริงๆ ลองฟรี 7 วัน